Đóng lại
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Buổi lễ “Ngày độc lập” năm ấy

Buổi lễ “Ngày độc lập” năm ấy

Từ những tư liệu, bài báo, từng dòng chữ, từng hình ảnh như tái hiện không khí Ngày Độc lập tưng bừng, xúc động.

   77 năm trước, trong mùa Thu lịch sử, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuộc Cách mạng diễn ra sôi nổi ở hầu khắp các địa phương trong cả nước, chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8/1945, cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay nhân dân. Chớp thời cơ lịch sử, không chỉ thực hiện Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, trấn áp lực lượng phản cách mạng, việc tổ chức Lễ Tuyên bố Độc lập và công bố, ra mắt chính quyền cách mạng là sự cấp bách cần thiết. Ủy ban Dân tộc giải phóng do Quốc dân Đại hội ở Tân Trào nhanh chóng được cải tổ thành Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Tuyên ngôn Độc lập được soạn thảo. Công tác chuẩn bị các nội dung cho buổi Lễ Độc lập cũng gấp rút được hoàn thành.

   Vậy, không khí Ngày Độc lập đầu tiên ấy như thế nào? Đó là buổi sáng hay buổi chiều? Chính phủ, nhân dân làm gì trong ngày trọng đại này?...

   Từ những tư liệu, bài báo, hình ảnh 77 năm trước, từng dòng chữ, từng hình ảnh như tái hiện không khí Ngày Độc lập tưng bừng, xúc động. “Hà Nội từng bừng màu đỏ. Một vùng trời bát ngát cờ, đèn và hoa. Cờ bay đỏ những mái nhà, đỏ những rặng cây, đỏ những mặt hồ.”(1) Buổi Lễ Độc lập chính thức diễn ra vào chiều ngày 02/9/1945 tại Vườn Hoa Ba Đình, Hà Nội, được miêu tả hết sức tỉ mỉ qua bài của Báo Cứu quốc (2).

   Đông đảo nhân dân chờ đón, người người nô nức, háo hức: “Mới từ 12 giờ trưa, những nẻo đường dẫn vào Vườn hoa Ba Đình, nơi đã chọn để cử hành Lễ “Ngày Độc lập”, đã thấy cuồn cuộn những dòng người chảy đến. Đủ mặt các giới, các đoàn thể. Các anh em công nhân, các nhân viên sở công, sở tư, các bô lão trong thành phố, các chị em phụ nữ, các anh em thanh niên, các trẻ em nhi đồng, v.v Người ta chú ý tới trong buổi Lễ này, lại có cả những người từ trước tới nay vẫn vắng mặt trong các cuộc biểu tình chính trị: các nhà tu hành. Tất cả, hôm đó, đều không còn giữ sự phân biệt của mọi ngày thường về đẳng cấp, về tín ngưỡng, về nam nữ, về thế hệ... Đến đấy, ai cũng chỉ còn là một người dân Việt Nam giữa những người dân Việt Nam khác đi đón nhận lời tuyên bố chính thức về cuộc độc lập của nước nhà.” (3)

   Lễ đài Vườn hoa Ba đình được trang trí long trọng, trang nghiêm, “đã dựng sẵn một cái diễn đàn cao, căng vải đỏ và trắng, giữa là một cột cờ sơn trắng vươn lên cao chót vót. Máy truyền thanh đặt ở trên diễn đài.

   Các đoàn thể tới dự Lễ, theo trật tự đã định sẵn do Ban Tổ chức, đứng bao quanh trước công trường. Gần với diễn đài nhất, người ta nhận thấy đoàn thể các bô lão thành phố, đoàn thể Phật giáo, đoàn thể Công giáo và đoàn thể các chị em phụ nữ… Một bộ đội giải phóng quân, lưỡi lê cắm ở đầu súng sáng loáng, đứng dẫn ở phía sau kỳ đài. Vòng ngoài, trông ra xa người ta chỉ trông thấy một biển người trắng xóa, trên đó phấp phới một rừng cờ đỏ rực rỡ dưới ánh nắng của một ngày thu chói lọi.”(4).

Toàn cảnh Lễ đài Vườn hoa Ba Đình - Hà Nội, ngày 02/9/1945
Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Bá Khoản, SLT 106 - 58.

 

Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, ngày 02/9/1945.
Nguồn:  Bảo tàng Hồ Chí Minh.

 

   14 giờ, buổi Lễ bắt đầu. Lá cờ màu đỏ sao vàng được từ từ kéo lên cột cờ, trong đội âm nhạc của bài “Tiến Quân ca”. Trên kỳ đài các nhân viên Chính phủ, đầu trần, đứng lên dơ nắm tay chào. Bên dưới, một rừng cánh tay cũng dơ lên. Một yên lặng trang nghiêm. Một quang cảnh vừa lớn lao vừa rung động.

   Tiếp đến, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố cho cả thế giới và quốc dân về nền độc lập và dân chủ của nước Việt Nam. Sau đó là cuộc tuyên thệ của Chính phủ: “sẽ kiên quyết lãnh đạo toàn dân giữ vững nền độc lập cho tổ quốc và thực hiện bản chương trình của Việt Minh, đặng mang lại tự do, hạnh phúc cho dân tộc; trong lúc giữ nền độc lập, sẽ quyết vượt qua nỗi khó khăn, nguy hiểm, dù phải hy sinh tính mệnh cũng không từ”.

   Sau khi Chính phủ tuyên thệ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp trình bày về tình hình trong nước và những chính sách của Chính phủ. Tiếp đến, Ông Trần Huy Liệu tường trình về việc tiếp nhận sự thoái vị của Vua Bảo Đại, và trình với quốc dân chiếc ấn quốc bảo và thanh kiếm bằng vàng mà vua Bảo Đại đã trao vào tay Chính phủ nhân dân. Sau đó, Ông Nguyễn Lương Bằng, “đại biểu của Tổng bộ Việt Minh, Nhà chiến sĩ Việt Minh thuật qua lại cuộc tranh đấu đầy nỗi gian lao, khó khăn mà Việt Minh đã theo đuổi trong mấy năm nay để mưu giải phóng cho dân tộc và kêu gọi toàn thể đồng bào thống nhất, đoàn kết lại để ủng hộ Chính phủ, để Chính phủ có thể thi hành triệt để chương trình kiến quốc của Việt Minh”.

   Khoảng 15 giờ 30, Chính phủ mới ra mắt quốc dân đồng bào và tuyên thệ, buổi Lễ kết thúc. Cuộc mít tinh biến thành một cuộc biểu tình vĩ đại. Các đoàn thể nhân dân biểu tình lần lượt diễu quanh kỳ đài rồi chia ra làm ba đường kéo đi… Những dòng người ấy chảy mãi… Cũng trong Ngày Lễ trọng đại năm ấy, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp để lại những ấn tượng sâu sắc, là hiện thân của ý chí, niềm tin và tương lai tươi sáng của Cách mạng Việt Nam.

 

Chủ tịch Hồ Chí Minh và đồng chí Võ Nguyên Giáp trên ô tô trong Ngày Độc lập, ngày 02/9/1945.

Ảnh: Võ An Ninh (Thuộc tài sản của Allision Thomas). Trung tâm Lưu trữ quốc gia III sưu tầm.

 

   “Ngày Độc lập” 77 năm trước (02/91945 – 02/9/2022) là một sự kiện lịch sử hết sức trọng đại, có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống chính trị, văn hóa, tinh thần của người dân Việt Nam, đánh dấu mốc son chói lọi trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam. Ngày 02/9/1945 là ngày đánh dấu về sự chấm dứt hoàn toàn chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta, mở ra một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập, tự do tiến lên Chủ nghĩa xã hội, nhân dân ta chấm dứt thân phận nô lệ, lầm than, bị áp bức, bóc lột đứng lên làm chủ cuộc đời, làm chủ vận mệnh dân tộc, vận mệnh đất nước.

   Ngày mùng 02/9 hàng năm đã được chọn là ngày Quốc khánh của Việt Nam, Ngày mà nhân dân Việt Nam và kiều bào ở khắp năm châu kỷ niệm ngày sinh nhật nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nay là Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Nhân dân cả nước, các ngành các giới, đồng bào trong và ngoài nước luôn hướng về “Ngày Độc lập” với một niềm kiêu hãnh, tự hào lớn lao đúng như khẳng định của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phía Đồng Minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do, dân tộc đó phải được độc lập !….Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã trở thành một nước tự do và độc lập.”

   Kỷ niệm Ngày Quốc khánh mùng 2/9 còn là lời nhắc nhở và quyết tâm: “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”, bảo vệ vững chắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xây dựng đất nước Việt Nam phát triển giàu mạnh, hùng cường./.

Chú thích:

1. Võ Nguyên Giáp, Những chặng đường lịch sử, NXB Văn học, 1977, tr 242.
2. Báo Cứu quốc, ngày 05/9/1945, Lưu tại Thư viện Quốc gia Việt Nam.
3&4. Báo Cứu quốc, ngày 05/9/1945.

 


Tác giả: Trường Mầm non thị trấn Than Uyên
Tổng số điểm của bài viết là: 11 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
THỐNG KÊ TRUY CẬP
Lượt truy cập hiện tại : 1
Hôm nay : 17
Hôm qua : 161
Tháng 10 : 1.119
Tháng trước : 5.606
Quý 4 : 1.119
Năm 2022 : 26.614
Năm trước : 25.388
Tổng số : 75.187